Nasz mózg nie lubi księgowości. Jak wyjaśnia to zjawisko kognitywistyka i jak to zmienić?
14 lipca 2026, 14:25W 2011 roku Roy Baumeister i John Tierney opisali zjawisko, które nazwali ego depletion (wyczerpaniem ego), czyli ograniczoną pulą zasobów decyzyjnych, którą każdego dnia dysponuje ludzki umysł. Gdy pula się kurczy przez podejmowanie decyzji, przełączanie między zadaniami i tłumienie impulsów, kolejne decyzje są podejmowane gorzej albo w ogóle nie są podejmowane. Badania nad zmęczeniem decyzyjnym pokazują, że sędziowie wydają gorsze wyroki po południu, lekarze rzadziej przepisują właściwe leki pod koniec dyżuru, a właściciele firm odkładają obowiązki administracyjne na wieczór – i często już do nich nie wracają. Pytanie brzmi więc: jak temu zaradzić?
Zagrożenie większe niż sądzimy?
7 lipca 2008, 11:15Matematyczny model używany do szacowania ryzyka wyginięcia danego gatunku powoduje, że ryzyko zagłady może być nawet 100-krotnie niedoszacowane, twierdzi profesor Brett Melbourne z University of Colorado w Boulder.
Potrząsanie głową, by pozbyć się wody z ucha, może... uszkodzić mózg
25 listopada 2019, 18:17Potrząsanie głową w celu pozbycia się wody, która nalała się do ucha, może prowadzić do... uszkodzenia mózgu. Do takich wniosków doszli naukowcy z Cornell University i Virginia Tech, którzy zbadali przyspieszenie potrzebne do wyrzucenia wody z kanału słuchowego
Modelowanie przyszłych chorób
4 czerwca 2012, 11:59Po przeanalizowaniu danych tysięcy pacjentów naukowcy z amerykańskich uczelni zaproponowali model statystyczny do przewidywania problemów zdrowotnych, z jakimi będą się zmagać konkretni chorzy. Jego działanie przypomina systemy poleceń sklepów internetowych czy wypożyczalni filmów.
Miał szukać ciemnej materii, a zarejestrował ciemną energię?
16 września 2021, 09:32Prowadzony głęboko pod włoskimi Alpami eksperyment XENON1T mógł wykryć ciemną energię, twierdzą członkowie międzynarodowej grupy badawczej. W artykule opublikowanym na łamach Physical Review D uczeni donoszą, że część z niewyjaśnionych sygnałów mogło zostać spowodowanych interakcją z ciemną energią, a nie ciemną materią dla której XENON1T został zaprojektowany.
Wirus Zika powoduje mikrocefalię, wykorzystując jeden z receptorów
9 maja 2016, 15:06Wirus Zika (ZIKV) aktywuje TLR3, receptor Toll-podobny 3, który bierze udział w wykrywaniu kwasów nukleinowych patogenów. Hiperaktywacja TLR3 wyłącza zaś geny, których komórki macierzyste potrzebują, by zróżnicować się do neuronów i włącza te, które uruchamiają programowaną śmierć komórek - apoptozę.
Bozon Higgsa nie zdradza śladów fizyki spoza Modelu Standardowego. Przynajmniej na razie
12 lipca 2024, 11:31Odkryty przed kilkunastu laty bozon Higgsa wciąż stanowi zagadkę. Dotychczas nie udało się poznać jego właściwości z zadowalającą dokładnością. Teraz, dzięki pracy międzynarodowego zespołu, w skład którego wchodzili uczeni z Instytutu Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk, dowiedzieliśmy się więcej o pochodzeniu tej niezwykle ważnej cząstki, która nadaje masę innym cząstkom elementarnym.
Rekordowo szybki pająk Dlaczego jedne biegają szybciej, a inne wolniej?
17 lipca 2026, 11:38Naukowcy z Imperial College London i Uniwersytetu w Greifswaldzie, pod kierownictwem Shreyasa Kuchibhotli i Davida Labonte, przeanalizowali prędkość biegu 258 gatunków pająków z 64 rodzin, by sprawdzić, co naprawdę decyduje o tym, że jeden pająk biega szybko, a inny wolno. Dane zbierano, filmując ucieczkę zwierząt wywołaną delikatnym dotknięciem pędzelkiem lub strumieniem powietrza, a następnie analizując nagrania klatka po klatce.
Wężykiem go
10 czerwca 2009, 06:55Podczas poruszania się po płaskich powierzchniach węże wykorzystują zarówno tarcie łusek, jak i redystrybucję ciężaru ciała.
Naukowcy sprawdzili wiarygodność modeli klimatycznych na przestrzeni ostatnich 50 lat
5 grudnia 2019, 09:40Modele klimatyczne to użyteczne narzędzie do lepszego zrozumienia i prognozowania przyszłych zmian klimatu. Klimatolodzy używają ich od początku lat 70., zatem minęło już wystarczająco dużo czasu, by dokonać retrospektywnego porównania i przekonać się, czy sprawdziły się prognozy, jakie przy użyciu modeli były tworzone przed dziesiątkami lat
